بیماری دست، پا و دهان یک عفونت ویروسی شایع در کودکان، بهویژه زیر ۵ سال است که معمولاً خفیف بوده و خودبهخود بهبود مییابد. این بیماری بیشتر در تمام فصول به خصوص فصول گرم سال دیده میشود و بهسرعت در مهدکودکها و محیطهای جمعی کودکان پخش میشود.
عامل بیماری
عامل این بیماری ویروسهایی از خانواده انتروویروسها هستند که شایعترین آنها:
-
کوکساکی ویروس A16
-
انتروویروس 71
میباشند.
علائم بیماری
علائم معمولاً ۳ تا ۷ روز پس از تماس با ویروس ظاهر میشوند و شامل موارد زیر هستند:
-
تب خفیف تا متوسط
-
بیحالی و کاهش اشتها
-
گلودرد
-
زخمهای دردناک داخل دهان، زبان و لثهها
-
دانهها یا تاولهای کوچک روی کف دستها، کف پاها و گاهی باسن
-
در برخی کودکان: آبریزش بینی یا اسهال خفیف
نکته: بثورات پوستی معمولاً خارش ندارند اما ممکن است دردناک باشند.
راههای انتقال
این بیماری بسیار مسری است و از راههای زیر منتقل میشود:
-
تماس مستقیم با ترشحات دهان یا بینی کودک بیمار
-
تماس با مدفوع (مثلاً هنگام تعویض پوشک)
-
تماس با تاولها یا بزاق
-
استفاده مشترک از لیوان، اسباببازی یا حوله
آیا بیماری دست، پا و دهان میتواند روی کلیهها تأثیر بگذارد؟
در اغلب موارد، بیماری دست، پا و دهان تأثیر مستقیمی بر کلیهها ندارد و یک بیماری ویروسی خوشخیم محسوب میشود. با این حال، در موارد نادر و معمولاً در کودکان با تب بالا، استفراغ یا کاهش شدید مصرف مایعات، کمآبی بدن ممکن است بهطور غیرمستقیم باعث کاهش موقت عملکرد کلیه شود. همچنین در موارد بسیار نادر، برخی انتروویروسها میتوانند با درگیریهای سیستمیک همراه باشند. بنابراین، تأکید بر مصرف مایعات کافی و مراجعه به پزشک در صورت کاهش ادرار، بیحالی شدید یا تداوم تب اهمیت زیادی دارد.
تشخیصهای افتراقی بیماری دست، پا و دهان
برخی بیماریها ممکن است علائمی مشابه بیماری دست، پا و دهان داشته باشند و باید از آن افتراق داده شوند، از جمله:
-
آبلهمرغان (بثورات خارشدار و منتشر در سراسر بدن)
-
هرپانژین (زخمهای دهانی بدون درگیری دست و پا)
-
آلرژیهای پوستی (بدون تب و علائم عمومی)
-
ایمپیتیگو (عفونت باکتریایی پوست با ترشح زردرنگ)
-
سندرم کاوازاکی (تب طولانیمدت همراه با درگیری مخاطی و پوستی)
تشخیص نهایی معمولاً بر اساس شرح حال، معاینه بالینی و الگوی بثورات انجام میشود.
درمان
درمان اختصاصی ضدویروسی برای این بیماری وجود ندارد و درمان حمایتی است:
-
استراحت کافی
-
مصرف مایعات فراوان برای جلوگیری از کمآبی
-
داروهای تببر مانند استامینوفن (طبق نظر پزشک)
-
غذاهای نرم و خنک برای کاهش درد دهان
⚠️ آسپرین برای کودکان ممنوع است.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
در موارد زیر مراجعه به پزشک ضروری است:
-
تب بالا و مداوم
-
کاهش شدید خوردن و نوشیدن
-
علائم کمآبی (ادرار کم، خشکی دهان، بیحالی شدید)
-
خوابآلودگی غیرطبیعی یا تشنج
-
تداوم علائم بیش از ۷ تا ۱۰ روز
- در کودکان با نقص ایمنی یا هر بیماری زمینه ای جدی دیگر
- سابقه مصرف داروهای کاهنده ایمنی در کودک کهچون میتواند منجر به تشدید بیماری شود
- در صورتی که سایرتشخیصهای افتراقی را نمیتوانید به راحتی رد کنید .
پیشگیری
برای کاهش خطر ابتلا:
-
شستن مرتب دستها با آب و صابون
-
ضدعفونی اسباببازیها
-
جدا نگهداشتن کودک بیمار از سایر کودکان
-
آموزش رعایت بهداشت به کودکان
-
دکتر زهرا پورنصیری ،متخصص کودکان و نوزادان.
- در صورت نیاز به دریافت نوبت حضوری یا دریافت مشاوره آنلاین با شماره 09386282527 تماس حاصل فرمایید.
بدون دیدگاه